Contractenrecht

Contractbreuk: betekenis, wanprestatie, ingebrekestelling en juridische gevolgen

Wanneer een afspraak uit een overeenkomst niet, te laat of niet goed wordt nagekomen, kan sprake zijn van contractbreuk. In het Burgerlijk Wetboek wordt meestal gesproken over een tekortkoming in de nakoming of wanprestatie.

Of u direct schadevergoeding, herstel, nakoming of ontbinding kunt verlangen, hangt af van de overeenkomst, de tekortkoming en de omstandigheden. Een ingebrekestelling kan belangrijk zijn, maar is niet in elke situatie verplicht.

Wat betekent contractbreuk?

Contractbreuk betekent dat een partij een contractuele verplichting niet nakomt zoals afgesproken. Dat kan bijvoorbeeld gaan om niet leveren, te laat betalen, ondeugdelijk werk of het niet respecteren van een exclusiviteits- of geheimhoudingsafspraak.

Artikel 6:74 BW bepaalt als uitgangspunt dat een toerekenbare tekortkoming kan leiden tot een verplichting de daardoor veroorzaakte schade te vergoeden. Daarbij moet onder meer worden bekeken wat precies is afgesproken, of de tekortkoming toerekenbaar is en welk verband bestaat met de gestelde schade.

Wanneer is sprake van wanprestatie?

Niet iedere teleurstelling is automatisch wanprestatie. De prestatie moet worden vergeleken met de inhoud van de overeenkomst, aanvullende afspraken, algemene voorwaarden en wat partijen over en weer mochten verwachten.

• een afgesproken product of dienst blijft uit;
• een deadline wordt niet gehaald;
• geleverd werk voldoet mogelijk niet aan de afspraak;
• een factuur wordt niet betaald;
• een contractuele verplichting wordt anderszins geschonden.

Is een ingebrekestelling nodig?

Wanneer nakoming nog mogelijk is, ontstaat verzuim vaak nadat de schuldenaar schriftelijk een redelijke termijn heeft gekregen om alsnog na te komen en die termijn ongebruikt verstrijkt. Zo’n schriftelijke aanmaning wordt doorgaans een ingebrekestelling genoemd.

Er zijn uitzonderingen waarin verzuim zonder ingebrekestelling kan intreden, bijvoorbeeld wanneer een fatale termijn verstrijkt of wanneer uit een mededeling blijkt dat niet zal worden nagekomen. Omdat een onjuiste stap gevolgen kan hebben, moet dit per overeenkomst worden beoordeeld.

Welke gevolgen kan contractbreuk hebben?

Afhankelijk van de situatie kan worden gedacht aan nakoming, herstel, vervangende schadevergoeding, opschorting of ontbinding. Niet iedere tekortkoming rechtvaardigt iedere maatregel. Ontbinding kan volgens artikel 6:265 BW bijvoorbeeld buiten toepassing blijven wanneer de tekortkoming, gezien haar bijzondere aard of geringe betekenis, de ontbinding niet rechtvaardigt.

Welke stukken zijn belangrijk?

• de overeenkomst en toepasselijke algemene voorwaarden;
• offertes, opdrachtbevestigingen en wijzigingen;
• facturen en betalingsbewijzen;
• e-mails, berichten en klachten;
• planning, opleverinformatie en bewijs van gebreken;
• eerdere sommaties of ingebrekestellingen.

Contractbreuk door een consument of ondernemer

De juridische uitgangspunten kunnen zowel bij particuliere als zakelijke contracten spelen. De precieze regels en beschikbare bescherming verschillen echter per soort overeenkomst. Bij consumentenovereenkomsten kunnen bovendien dwingende consumentenregels gelden, terwijl zakelijke overeenkomsten vaak meer ruimte voor eigen risicoverdeling bevatten.

Veelgestelde vragen over contractbreuk

Is contractbreuk hetzelfde als wanprestatie?

In het dagelijks taalgebruik worden de termen vaak naast elkaar gebruikt. De wet spreekt vooral over een tekortkoming in de nakoming.

Moet ik altijd eerst een ingebrekestelling sturen?

Nee. Dat hangt af van de aard van de verplichting en de omstandigheden. Bij twijfel is beoordeling van de overeenkomst en termijn verstandig.

Kan ik het contract direct ontbinden?

Niet altijd. Er moet worden beoordeeld of sprake is van een tekortkoming die ontbinding rechtvaardigt en of verzuim vereist is.

Kan ik schadevergoeding eisen?

Dat kan onder voorwaarden. Onder meer toerekening, causaliteit, schadeomvang en eventuele beperkingen in de overeenkomst zijn relevant.

Laat uw situatie beoordelen

Bij contractbreuk is de juiste vervolgstap afhankelijk van de tekst van de overeenkomst, het bewijs en de reactie van de andere partij. Een algemene voorbeeldbrief is daarom niet altijd voldoende.

Dit artikel bevat algemene informatie en geen advies over een individuele situatie. Bijgewerkt op 15 oktober 2026.

Bronnen: Burgerlijk Wetboek Boek 6, in het bijzonder de bepalingen over tekortkoming, verzuim en ontbinding.